Dünyada ən çox istifadə edilən 20 söz

Dil insanların düşüncə tərzini, emosiyalarını və sosial münasibətlərini əks etdirən ən güclü vasitələrdən biridir. Dünyada milyardlarla insan fərqli dillərdə danışsa da, aparılan dil araşdırmaları göstərir ki, bəzi sözlər qlobal miqyasda demək olar ki, hər mədəniyyətdə eyni intensivliklə istifadə olunur. Bu sözlər təkcə ünsiyyət vasitəsi deyil, həm də insan psixologiyasının güzgüsüdür.

Aşağıda təqdim olunan sözlər Google Books Ngram, Google Trends, Oxford Languages və lingvistik korpus analizlərinə əsaslanaraq müəyyən edilib.

Dünyada ən çox istifadə olunan 20 söz

1. I / Mən

İnsan nitqinin mərkəzində “mən” anlayışı dayanır. Fərdi düşüncə, şəxsi fikir və emosiyalar bu sözlə ifadə olunur. Dilçilər bunu insanın özünü mərkəzdə görmə instinkti ilə əlaqələndirir.

2. You / Sən

Ünsiyyətin qarşı tərəfi olmadan mümkün olmadığı üçün “sən” sözü bütün dillərdə ən aktiv sözlərdəndir. Sosial əlaqənin əsas açar sözüdür.

3. Love / Sevgi

Araşdırmalar göstərir ki, “sevgi” sözü həm gündəlik danışıqda, həm də musiqi, ədəbiyyat və sosial mediada ən çox işlədilən anlayışlardan biridir.

4. Yes / Bəli

Razılıq, təsdiq və qəbul ifadə edən bu söz ünsiyyətdə müsbət emosiyanın göstəricisidir. Psixoloji baxımdan “bəli” sözü sosial uyğunlaşmanı gücləndirir.

5. No / Xeyr

Sərhəd qoymaq və qərar vermək üçün ən vacib sözlərdən biridir. “Xeyr” demək insanın öz mövqeyini qorumasının əsas göstəricisidir.

6. Hello / Salam

Dünyada ən çox işlədilən salamlaşma sözüdür. Ünsiyyətin başlanğıc nöqtəsi kimi mədəniyyətlərarası ortaq dəyər daşıyır.

7. Thanks / Təşəkkür

Minnətdarlıq ifadə edən bu söz sosial münasibətlərin möhkəmlənməsində mühüm rol oynayır. Araşdırmalara görə təşəkkür edən insanlar daha etibarlı qəbul edilir.

8. Please / Zəhmət olmasa

Nəzakət və hörmət göstəricisi olan bu söz istək və xahişlərin qəbul edilmə ehtimalını artırır.

9. Time / Zaman

Zaman anlayışı insan həyatının mərkəzindədir. Planlama, gecikmə, fürsət və stress bu sözlə birbaşa əlaqəlidir.

10. Good / Yaxşı

Qiymətləndirmə və razılıq bildirən bu söz gündəlik danışıqda ən universal sifətlərdən biridir.

11. What / Nə

Maraq və öyrənmə instinktini ifadə edir. Sual vermək insan ünsiyyətinin əsas hərəkətvericisidir.

12. Why / Niyə

Səbəb axtarışı və analitik düşüncənin açar sözüdür. Elmi və gündəlik dialoqlarda yüksək tezliklə işlədilir.

13. How / Necə

Proses və metod axtarışını göstərir. Təlim, texniki izah və gündəlik problemlərdə geniş istifadə olunur.

14. Help / Kömək

Sosial dəstək və əməkdaşlıq göstəricisidir. Fövqəladə hallar və gündəlik ünsiyyətdə önəmlidir.

15. Work / İş

İnsan həyatının mərkəzi anlayışlarından biridir. İqtisadi və sosial kontekstlərdə yüksək tezlikdədir.

16. Money / Pul

Dəyər, mübadilə və təhlükəsizliklə bağlıdır. Qlobal-iqtisadi tendensiyanın əsas sözlərindəndir.

17. Home / Ev

Təhlükəsizlik və mənsubluq hissini ifadə edir. Emosional yüklü, universal anlayışdır.

18. Friend / Dost

Sosial bağların güzgüsüdür. Şəxsi münasibətlər və mədəni mətnlərdə tez-tez işlədilir.

19. Family / Ailə

Cəmiyyətin əsas vahidi kimi dillərdə geniş yer tutur. Emosional və mədəni əhəmiyyəti böyükdür.

20. Life / Həyat

Məna, məqsəd və dəyərlərlə bağlı ən fundamental anlayışlardan biridir. Fəlsəfi və gündəlik mətnlərdə çox işlənir.

Bu sözlər niyə bu qədər çox istifadə olunur?

Dil mütəxəssislərinə görə bu sözlərin ümumi xüsusiyyətləri bunlardır:

• İnsan emosiyaları ilə birbaşa bağlıdır

• Sosial əlaqələri tənzimləyir

• Qısa və asan tələffüz olunur

• Demək olar ki, bütün dillərdə ekvivalentləri var

Bu səbəbdən həmin sözlər dil dəyişsə belə, funksiyasını itirmir.

Nəticə

Dünyada ən çox istifadə olunan sözlər texniki və ya elmi terminlər deyil, insanın özünü, qarşısındakını və emosiyalarını ifadə edən sadə anlayışlardır. Bu fakt göstərir ki, texnologiya inkişaf etsə də, insan ünsiyyətinin əsasında hələ də emosiya, əlaqə və zaman dayanır.

Source: Google Trends – Qlobal axtarış davranışları, Google Books Ngram Viewer – Tarixi mətn analiz, Oxford Languages – Dil statistikalar, Linguistic Society of America.