Süni intellekt nədir, ondan nə soruşmaq olar ? Gündəlik istifadə

Süni intellekt (Artificial Intelligence – AI) artıq yalnız proqramçılar, mühəndislər və ya böyük şirkətlər üçün deyil. Bu gün tələbələr, işləyənlər, evdarlar, yaşlı insanlar, bir sözlə texnologiya ilə az-çox maraqlanan hər kəs süni intellektdən istifadə edə bilər.

Ən vacib məqam isə budur:
👉 Süni intellektdən istifadə üçün texniki bilik mütləq deyil.

Bu məqalədə sadə dillə aşağıdakı suallara cavab tapacaqsınız:

• Süni intellekt nədir və harada istifadə olunur?
• ChatGPT-yə nələri soruşmaq olar?
• İnsanlar AI-dan ən çox nə üçün istifadə edir?
• Süni intellektin faydaları və mümkün riskləri
• Ən praktik 10 AI aləti
• Azərbaycanda süni intellekti sadə və anlaşılan formada harada öyrənmək olar?

Süni intellekt nədir? (sadə izah)

Süni intellekt — insanın düşünmə, analiz etmə və qərarvermə bacarığını kompüterlərə öyrədən texnologiyadır.
O, yazı yaza, şəkil yarada, səs tanıya, məlumatları analiz edə və hətta tövsiyə verə bilir.

Bu gün süni intellekt:

• Telefonda
• Sosial şəbəkələrdə
• Axtarış sistemlərində
• Təhsil platformalarında
• Bank və dövlət xidmətlərində
  artıq aktiv şəkildə istifadə olunur.

İnsanlar süni intellektə ən çox nəyi soruşur?

Ən çox maraq doğuran mövzular bunlardır:

📚 Təhsil və öyrənmə

• Mövzunu sadə dildə izah et
• Referat və təqdimat hazırla
• İngilis dili, riyaziyyat, tarix izahı
• İmtahana hazırlaşmaq üçün suallar

💼 İş və gündəlik həyat

• CV və motivasiya məktubu yaz
• Email cavabı hazırla
• Plan və cədvəl qur
• Biznes ideyası düşün

🎨 Yaradıcılıq və maraq

• Şeir, hekayə yaz
• Sosial media postu hazırla
• Şəkil və dizayn ideyası ver
• Video üçün mətn yaz

🧠 Şəxsi inkişaf

• Özünüinkişaf planı hazırla
• Vaxtın idarə olunması
• Psixoloji suallara ümumi cavablar
• Məqsəd müəyyənləşdirmə

Bu sualların çoxuna ChatGPT kimi alətlər saniyələr içində cavab verir.

Süni intellektin faydaları nələrdir?

✔ Vaxta qənaət
✔ Öyrənməni asanlaşdırır
✔ Məlumatı sadə dillə izah edir
✔ Yaradıcılığı artırır
✔ Hər kəs üçün əlçatandır
✔ Pulsuz və ya ucuz alətlər mövcuddur

Xüsusilə texnologiyadan çəkinən insanlar üçün AI köməkçi rolunu oynayır.

Süni intellektin zərəri varmı?

Bəli, düzgün istifadə edilmədikdə risklər var:

⚠ Yanlış məlumatlara kor-koranə inanmaq
⚠ İnsan düşüncəsini tam əvəz etdiyini sanmaq
⚠ Asılılıq yaratmaq
⚠ Məxfilik və məlumat təhlükəsizliyi problemləri

Ona görə əsas prinsip budur:
AI köməkçidir, qərarverən isə insandır.

Ən praktik 10 süni intellekt aləti

1. ChatGPT – sual-cavab, yazı, izah
2. Gemini (Google AI) – axtarış və analiz
3. Claude AI – uzun mətnlərin oxunması
4. Canva AI – dizayn və təqdimat
5. Midjourney – şəkil və vizual yaradılması
6. DALL·E – ideyadan şəkil
7. CapCut AI – video montaj
8. Notion AI – planlama və qeydlər
9. Pictory AI – mətn → video
10. Zapier / Make – avtomatik işlər

Bu alətlərin çoxu texniki bilik olmadan istifadə edilə bilir.

Süni intellekti harada və necə öyrənmək olar?

Süni intellekti öyrənmək üçün əsas problem adətən budur:

“Haradan başlamaq lazımdır və bunu kim sadə izah edir?”

Məhz bu nöqtədə HR Option fərqlənir.

Azərbaycanda süni intellektin:

• ən praktik
• ən sadə
• hər kəsin anlayacağı dildə tədris olunduğu təlim mərkəzlərindən biri HR Option-dur.

HR Option və süni intellekt istiqaməti

HR Option süni intellekti yalnız nəzəri yox, real həyat və iş prosesləri üzərindən öyrədir.

HR Option-da AI istiqamətləri:

• ChatGPT-dən düzgün istifadə
• Prompt Engineering (necə soruşmalı?)
• Süni intellektlə gündəlik işlərin asanlaşdırılması
• AI alətləri ilə avtomatlaşdırma
• HR, təhsil və fərdi istifadə üçün AI yanaşmaları

Ən önəmlisi isə:
👉 Texniki biliyi olmayan insanlar üçün də uyğundur.

Nəticə

Süni intellekt artıq “gələcək” deyil — indidir.
Onu qorxulu texnologiya yox, düzgün istifadə ediləndə güclü köməkçi kimi görmək lazımdır.

Əgər AI-nı sadə, praktik və real nümunələrlə öyrənmək istəyirsinizsə, Azərbaycanda bu yanaşmanı tətbiq edən platformalardan biri HR Option-dur.

Source: OpenAI, IBM AI Education & Research, MIT Technology Review, hroption.az, cl.norton.com